Kamienica przy ul. Reymonta 54

Ten artykuł dodałem 22.09.2019 roku

Niektórzy z Was widzieli to na własne oczy, inni zobaczyli w internecie – kamienicy przy ul. Reymonta 54 już nie ma, została wyburzona we wrześniu 2019 roku. Miałem okazję niemal od początku fotografować codziennie postęp prac rozbiórkowych. Nie wiem co powstanie tam po całkowitym uprzątnięciu terenu.

Plac już pusty. Zdjęcie z 28 września 2019 r.

W przewodniku po Otwartym Muzeum Żydowskim znalazłem informacje o historii tego budynku. Przed drugą wojną światową mieściły się tam trzy instytucje – Żydowska szkoła powszechna im. Mickiewicza, Biblioteka im. I.L. Pereca oraz Poalej Syjon Prawica. Budynek należał wówczas do Josefa Goldberga. Na parterze, pośrodku znajdował się sklep wielobranżowy Moszka Nesta, po prawej koszerna restauracja, a po lewej sklep ze słodyczami, do którego drzwi znajdowały się z boku.

Zdjęcie prawdopodobnie wykonane tuż przed drugą wojną światową, z perspektywy okolic skrzyżowania dzisiejszych ulic Reymonta i Kościuszki. Po lewej stronie widać fragment opisywanej tutaj kamienicy. Zdjęcie pochodzi z książki S. Sankowskiego, Z dziejów miasta Radomska (do 1939 r.), Radomsko 1995

Szkoła powstała po 1916 roku i została założona przez partię Mizrachi. Mieściła się na piętrze budynku. Właściciele dbali, aby poziom nauczania był wysoki, sprowadzili najlepszych nauczycieli z Radomska i okolic. Do szkoły uczęszczali uczniowie z różnych warstw społecznych, w wieku od 8 do 12 lat. W placówce funkcjonowała biblioteka z hebrajskimi książkami, była ona otwarta nie tylko dla uczniów. W dwudziestoleciu międzywojennym szkoła Mizrachi przekształcona została w szkołę im. Mickiewicza.

Biblioteka pierwotnie funkcjonowała przy ul. Reymonta 17, później przeniesiono ją do budynku przy ul. Reymonta 54 i tam istniała do 1926 roku. Wówczas ją zamknięto a liczący trzy tysiące woluminów księgozbiór został sprzedany Bibliotece im. Szolem-Alejchema.

Poalej Syjon Prawica to żydowska partia socjalistyczno-syjonistyczna. Jak wynika ze wspomnianego przeze mnie już przewodnika po Otwartym Muzeum Żydowskim, w latach 30. XX wieku partia ta założyła (zapewne w budynku przy ul. Reymonta 54) centralę związków zawodowych transportowców, piekarzy, malarzy, robotników branży skórzanej i sprzedawców.

Przez ostatnie kilkadziesiąt lat na parterze w lewej części budynku znajdował się sklep z częściami do rowerów, motorów i samochodów – Romosa. Przeniósł się on w inne miejsce kilka miesięcy przed rozbiórką (pisałem o przenosinach w tym miejscu). Udało mi się uratować tabliczkę z numerem oraz nazwiskiem jednego z poprzednich właścicieli kamienicy – Nathana Jana Nesta. O rodzinie Nestów opublikuję kiedyś osobny wpis.

448 razy oglądano od początku 11 razy oglądano dzisiaj

Ważne informacje

Jestem autorem wszystkich artykułów i zdjęć (chyba, że zaznaczyłem, że jest inaczej w jakimś konkretnym przypadku). Czasami korzystam ze starych zdjęć znalezionych w internecie, prasie, książkach, przesłanych przez Czytelników. Staram się pytać o zgodę na wykorzystanie takiego zdjęcia, ale nie zawsze to jest możliwe, a czasem niepotrzebne. Jeśli jednak naruszyłem czyjeś prawa autorskie, proszę o kontakt. Zdjęcia w artykułach są mniej więcej aktualne w stosunku do daty opublikowania artykułu, chyba, że zaznaczyłem inaczej. Jeśli znalazłaś/-eś błąd, chcesz coś zasugerować, skrytykować, pochwalić, napisz na pawel@radomsk.pl - wychodzę z założenia, że nie jestem nieomylny i mogłem coś przegapić, o czymś zapomnieć albo po prostu czegoś nie wiem. Pamiętaj także, że możesz sobie do woli i za darmo czytać, oglądać, ale nie wolno Ci kopiować żadnych moich tekstów oraz żadnych zdjęć. Jeśli jednak bardzo chcesz wykorzystać coś mojego, napisz na pawel@radomsk.pl - na pewno się dogadamy i tu niekoniecznie chodzi o pieniądze :)