Prof. Grzegorz Białkowski

Ten artykuł dodałem 13.01.2021 roku

Grzegorz Białkowski urodził się 8 grudnia 1932 roku w Warszawie w rodzinie inteligenckiej. Był fizykiem, ale też poetą i filozofem. W trakcie kariery zawodowej pełnił funkcję rektora Uniwersytetu Warszawskiego, został  też wybrany senatorem I kadencji w 1989 roku.

Marzeniem jego ojca było stworzenie w domu czegoś na wzór salonu inteligenckiego. Mały Grzegorz od dzieciństwa interesował się poezją. Debiut zaliczył przed trzydziestką, na łamach literackiego dwutygodnika pt. „Współczesność”.

W 1955 roku ukończył studia matematyczne (inne źródła mówią – fizyczne) na Uniwersytecie Warszawskim. Jeszcze w trakcie studiów rozpoczął tam pracę naukową w Instytucie Fizyki Teoretycznej. W 1959 roku obronił doktorat, a habilitację uzyskał w 1965 roku. Od 1971 roku był profesorem nadzwyczajnym, od 1977 roku profesorem zwyczajnym. Kierował Zakładem Fizyki Teoretycznej Wielkich Energii. W 1984 roku został wybrany przez kolegium elektorskie na rektora Uniwersytetu Warszawskiego. Obawiano się wówczas, czy władze państwowe zatwierdzą ten wybór, ponieważ jego kontrkandydatem był wspierany przez PZPR prorektor Stanisław Kałużyński. Ostatecznie, w lutym 1985 roku wynik wyborów został zatwierdzony i Białkowski został dwudziestym ósmym rektorem Uniwersytetu Warszawskiego. Od 1986 roku był członkiem Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej Wojciechu Jaruzelskim. Zgodził się na udział w tej radzie, w zasadzie działalność rady doprowadziła w niedługim czasie do obraz Okrągłego Stołu. Gościnnie prowadził wykłady na uczelniach włoskich, niemieckich, radzieckich, amerykańskich, francuskich, szwajcarskich i innych. Brał udział w pracach Komitetu Fizyki PAN, Polskiego Towarzystwa Fizycznego, Międzynarodowej Komisji Nauczania Fizyki, Polskiego Towarzystwa Filozoficznego, Europejskiego Towarzystwa Fizycznego. W 1980 roku był w gronie założycieli zarejestrowanego rok później Towarzystwa Popierania i Krzewienia Nauk.

Brał udział w obradach Okrągłego Stołu po stronie solidarnościowej. 4 czerwca 1989 roku został wybrany na senatora I kadencji w województwie piotrkowskim z rekomendacji Komitetu Obywatelskiego. Otrzymał aż 138 438 głosów, czyli 59,43% oddanych głosów ważnych. Nie złożył jednak ślubowania – zmarł przedwcześnie.

Pochodząca z 1989 roku ulotka przedwyborcza z informacjami o Białkowskim

Był autorem licznych publikacji z dziedziny fizyki, w tym prac popularnonaukowych, podręczników i monografii, m.in.:
– Cząstki elementarne (1971, jako współautor),
– Mechanika klasyczna (1974),
– Stare i nowe drogi fizyki (1980–1985, w 3 częściach),
– Mechanika kwantowa – o czym to jest? (1982).

Publikował na łamach „Studiów Filozoficznych”, „Dialectics and Humanism”, „Zagadnień Naukoznawstwa”, „Życia Literackiego”, „Science of Science”. Wydał również kilka tomów poetyckich:
– Mgła (1964),
– Odwijanie ze źródła (1967),
– Przemienienie (1973),
– Całopalenie (1986).

Grzegorz Białkowski zmarł 29 czerwca 1989 roku w Warszawie na atak serca. Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim.

W 1995 roku po raz pierwszy przyznano nagrodę im. Grzegorza Białkowskiego. Laureatami są autorzy najwybitniejszych prac doktorskich w zakresie matematyki, fizyki, informatyki, astronomii i chemii, które były obronione w poprzedzających trzech latach kalendarzowych.

Na ścianie kościoła Św. Lamberta znajduje się tablica pamiątkowa poświęcona Grzegorzowi Białkowskiemu. Pisałem o niej tutaj.

Tablica poświęcona prof. Grzegorzowi Białkowskiemu na ścianie kościoła Św. Lamberta. Więcej informacji tutaj.

373 razy oglądano od początku 1 razy oglądano dzisiaj

Ważne informacje

Jestem autorem wszystkich artykułów i zdjęć (chyba, że zaznaczyłem, że jest inaczej w jakimś konkretnym przypadku). Czasami korzystam ze starych zdjęć znalezionych w internecie, prasie, książkach, przesłanych przez Czytelników. Staram się pytać o zgodę na wykorzystanie takiego zdjęcia, ale nie zawsze to jest możliwe, a czasem niepotrzebne. Jeśli jednak naruszyłem czyjeś prawa autorskie, proszę o kontakt. Zdjęcia w artykułach są mniej więcej aktualne w stosunku do daty opublikowania artykułu, chyba, że zaznaczyłem inaczej. Jeśli znalazłaś/-eś błąd, chcesz coś zasugerować, skrytykować, pochwalić, napisz na pawel@radomsk.pl - wychodzę z założenia, że nie jestem nieomylny i mogłem coś przegapić, o czymś zapomnieć albo po prostu czegoś nie wiem. Pamiętaj także, że możesz sobie do woli i za darmo czytać, oglądać, ale nie wolno Ci kopiować żadnych moich tekstów oraz żadnych zdjęć. Jeśli jednak bardzo chcesz wykorzystać coś mojego, napisz na pawel@radomsk.pl - na pewno się dogadamy i tu niekoniecznie chodzi o pieniądze :)

Tagi dla tego wpisu: