Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu

Dziś wspólnie z Agnieszką Skurą-Garbaciak zorganizowaliśmy symboliczne spotkanie, w trakcie którego uczciliśmy pamięć o radomszczańskich Żydach w ramach Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu.

27 stycznia 2026 r.

Do udziału w tym wydarzeniu zaprosiliśmy radomszczańskie szkoły ponadpodstawowe i miło nam było, że oprócz Zespołu Szkół Ponadpodstawowych nr 1 (moja szkoła) oraz II Liceum Ogólnokształcącego (szkoła Agnieszki) przybyli także przedstawiciele I Liceum Ogólnokształcącego oraz Zespołu Szkół Ekonomicznych. Miejscem naszego spotkania była ulica Joselewicza, gdzie znajduje się pomnik – macewa, upamiętniający radomszczańskich Żydów, którzy zginęli w czasie drugiej wojny światowej.

27 stycznia to data symboliczna – rocznica wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau, w którym przebywało co najmniej pół tysiąca mieszkańców Radomska i okolic. Żydzi z naszego miasta ginęli głównie w obozie Treblinka (kilkanaście tysięcy ofiar), ale również na ulicach, w swoich domach oraz kryjówkach.

Getto w Radomsku utworzono w grudniu 1939 dla miejscowej ludności żydowskiej. Jesienią 1942 roku odbyły się dwie deportacje do obozu zagłady w Treblince, podczas których wywieziono ok. 14 000 Żydów. Następnie obszar getta zmniejszono. Ostatnia deportacja miała miejsce 6 stycznia 1943 roku, kiedy wywieziono około 4 000 Żydów. Pozostałych 250 młodych Żydów kilka dni później wywieziono do obozów pracy, a 1 200 rozstrzelano w kolejnych dniach na radomszczańskim cmentarzu żydowskim. Obszar getta obejmował teren między ulicami: Mickiewicza, Przedborska, Stodolna, Skoczyńskiego, Wyszyńskiego, Fabianiego, Joselewicza.

Można by zapytać: „Dlaczego wciąż o tym mówimy, skoro minęło tyle lat?”. Odpowiedź jest prosta, choć bolesna. Mówimy o tym nie tylko po to, by płakać nad przeszłością, ale po to, by chronić naszą przyszłość. Holokaust nie zaczął się od komór gazowych. Zaczął się od słów. Od pogardy, od głupich żartów z drugiego człowieka, od odwracania wzroku, gdy komuś działo się krzywdę. Obojętność jest najgorszym wyborem. Marian Turski, ocalały z Auschwitz, przypomina nam „Jedenaste Przykazanie”: Nie bądź obojętny. Bo to właśnie cisza większości pozwoliła mniejszości na czynienie zła. Ja i Agnieszka należymy do sieci Forum Dialogu – najstarszej polskiej organizacji pozarządowa stawiającej sobie za cel poprawę relacji polsko-żydowskich.

27 stycznia 2026 r.

27 stycznia 2026 r.

27 stycznia 2026 r.

Z Agnieszką Skurą-Garbaciak. 27 stycznia 2026 r.