W 2013 roku podczas mojego pobytu w Przedborzu, na placu przed budynkiem liceum rzuciły mi się w oczy… macewy, czyli żydowskie nagrobki. Macewy zostały odkryte w 2011 roku, kiedy rozpoczął się remont na placu szkolnym. Utwardzenie placu zamieniano wówczas na kostkę brukową. W tym właśnie celu w trakcie drugiej wojny …
Muzeum to znajduje się przy ul. Kieleckiej 9 w Przedborzu, w budynku dawnej karczmy. Została ona wybudowana w XVII lub XVIII wieku. Jest to niewielki budynek parterowy. Muzeum początkowo działało jako Izba Ludowa przy przedborskiej Szkole Rolniczej. Najpierw swoją siedzibę miało w Rynku pod nr 29, a następnie, od 1998 roku …
Aktualizacja z 9 lutego 2021 roku. Poniższy artykuł zawiera nieprawdziwe informacje. Okazuje się bowiem, że Kid Tiger wcale nie był prawą ręką Ala Capone. Jest to zmyślona przez Sycowskiego historia mająca dodać mu splendoru. Sycowski miał w Stanach konflikt z prawem, ale gangsterem nie był. Właściwie wszystkie pozostałe informacje się …
Otrzymałem informację, że jedna z prywatnych posesji przy ul. Piłsudskiego ma żelazne ogrodzenie, które kiedyś otaczało Radomszczańską Wielką Synagogę. W internecie potwierdziła to mieszkanka tej posesji. Mamy więc w Radomsku ciekawy zabytek nawiązujący do kultury żydowskiej, choć metalowe elementy nawiązujące do tego zostały z ogrodzenia usunięte.
W Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego znajdują się m.in. relacje Żydów, którym udało się ocalić w trakcie drugiej wojny światowej. Natrafiłem na jedną z takich relacji, gdzie opisywane wydarzenia miały miejsce na terenie naszego powiatu. Niejaki Eliasz Markowicz w relacji spisanej w 1947 roku napisał o drugowojennych wydarzeniach z Łazowa, wtedy …
Natan (Nusen) Szpigel był polskim malarzem i rysownikiem żydowskiego pochodzenia. Drugowojenne koleje losu złączyły go z Radomskiem. Trudno mi było ustalić datę czy nawet rok urodzenia Szpigla. Znalezione materiały mówią o czterech datach rocznych – 1886, 1887, 1890 oraz 1892. Przyjąłem, że urodził się on 1 kwietnia 1892 roku – …
W lokalnej prasie znalazłem informację, że w 2017 roku w Radomsku odbyły się uroczystości związane z setną rocznicą podpisania tzw. deklaracji Balfoura. Organizatorką tego wydarzenia była Rachel Kesselman – prezes The Kesselman Museum. Wśród gości była m.in. ambasador Izraela w Polsce Anna Azari oraz wiceminister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Jarosław …
Uwaga, artykuł został zaktualizowany po jego opublikowaniu. Ze względu na złożoność materiału aktualizację dopisałem na końcu. Prezentowane poniżej zdjęcie przedstawia pochówek na cmentarzu. Pochowano wówczas 17 osób, które zostały zamordowane przez Niemców we wsi Łęg (gmina Kruszyna, woj. śląskie), złożone do wykopanych pod lasem dołów, a następnie ekshumowane w celu …
Z różnych relacji wynika, że w budynku tym znajdowała się jakaś żydowska instytucja. W latach 60. XX wieku znajdowały się tam biura spółdzielni wielobranżowej. Potem, w latach 70. była tam pralnia. W ostatnim czasie znajdowała się tam kwiaciarnia, a w tylnej części bar „Pod Strzechą”. Warto zwrócić uwagę na front …
Przed siedzibą Mechanika, czyli Zespołu Szkół Ponadpodstawowych nr 1 (ul. Brzeźnicka 20) zasadzono cebulki krokusów. Listopad 2020 r., fot. Paweł Dudek Listopad 2020 r., fot. Paweł Dudek Jest to ważna i wartościowa inicjatywa, która została rozpoczęta przez Fundację Holocaust and Education Trust Ireland, a jej celem jest upamiętnienie dziecięcych ofiar …
Przy ul. Joselewicza znajduje się pomnik upamiętniający likwidację getta żydowskiego. Listopad 2020 r., fot. Paweł Dudek Listopad 2020 r., fot. Paweł Dudek Został on tam postawiony w roku 2007 z inicjatywy Radomszczańskiego Stowarzyszenia Przyjaciół Izraela. Napis na pomniku brzmi następująco: W 65 rocznicę likwidacji przez niemieckich okupantów getta żydowskiego w …
Kamienica ta powstała w 1911 roku, o czym informuje napis na jej froncie. Najbardziej charakterystycznym elementem budynku jest dwupiętrowy wykusz z oknami z trzech stron. To rzadkość w naszym Radomsku. Październik 2020 r., fot. Paweł Dudek Podobno jeszcze w latach 60. XX wieku w piwnicach oficyny tej kamienicy znajdowano pojedyncze …
Salomon Henoch Rabinowicz (właśc. Szlomo Chanoch ha-Kohen Rabinowicz) urodził się 15 maja 1882 roku Radomsku, w żydowskiej ortodoksyjnej rodzinie chasydzkiej, jako starszy z dwóch synów. Był ostatnim rabinem dynastii Radomsk. Jego ojciec to Ezechiel Rabinowicz, dziadek – Abraham Isachar Dow Rabinowicz, a pradziadek – Salomon Rabinowicz (założyciel dynastii). Od młodości studiował …
Urodził się w 1896 roku w Przedborzu. Od sierpnia 1915 roku był członkiem Legionów Polskich. Zmarł w maju 1925 roku. Był pochodzenia żydowskiego. Informacje te zaczerpnąłem z: M. Gałęzowski, Na wzór Berka Joselewicza. Żołnierze i oficerowie pochodzenia żydowskiego w Legionach Polskich, Warszawa 2010, s. 720.
Podczas drugiej wojny światowej na terenie Przedborza zorganizowany był obóz pracy tymczasowej, z jęz. niem. Zwangsarbeitslager für Juden Przedbórz. Obóz ten, przeznaczony dla ludności żydowskiej, istniał dość krótko. Od wiosny do października 1944 roku pracowali tam mężczyźni, a od lipca do października 1944 roku pracowały w nim kobiety. Wynika z tego, …
