Jako historyk zajmujący się dziejami Radomska, łapię się na tym, że często w odległych zakątkach Polski i świata szukam wątków związanych z naszym miastem. Podczas pobytu w Budapeszcie chiałem na własne oczy zobaczyć miejsce, które łączy stolicę Węgier z historią Radomska w sposób niezwykle symboliczny.
Czasami historia potrzebuje kogoś, kto weźmie ją za rękę i wyprowadzi z mroku zapomnienia. Dla posterunkowego Policji Państwowej Władysława Puszczewicza taką osobą stała się jego praprawnuczka, Wiktoria.
Mówi się, że najtrudniejszy jest pierwszy krok, ale czasem ten krok wymaga pokonania nie tylko własnej tremy.
Dziś, 19 kwietnia, oczy całego świata zwracają się ku Warszawie. Dokładnie w rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim wspominamy tych, którzy w beznadziejnej sytuacji wybrali walkę o godność. Często myślimy o nich jak o posągowych bohaterach z dalekiej stolicy.
Wyobraź sobie, że stoisz na skrzyżowaniu, gdzie czas zagiął się w dziwną pętlę. Patrzysz na czarno-białą fotografię i nagle zdajesz sobie sprawę, że ten kadr, mimo grozy ukrytej w niemiecko brzmiących napisach, jest ci bardzo bliski. Zdjęcie z zasobów Muzeum Ziemi Rozprzańskiej Widoczna w tle brama piotrkowskiego kościoła Nawiedzenia NMP …
Kiedy mówimy: „Idę do Lamberta” albo „Spotkajmy się pod Lambertem”, używamy imienia, które dla nas, tutaj w Radomsku, jest swojskie, wręcz domowe. Ale czy zdajecie sobie sprawę, że jesteśmy jedyni?
Czasami wystarczy jedno przypadkowe spotkanie z opasłą kroniką, by na chwilę zatrzymać zegar, i tak właśnie poczułem się jakiś czas temu, gdy w moich rękach wylądowała jedna z kronik Publicznej Szkoły Podstawowej nr 4 w Radomsku.
Jeśli wspomnę nazwisko Zofii T. Kozłowskiej, to za pierwszym razem nie każdy skojarzy. Jeśli podpowiem, że chodzi o autorkę podręcznika, to zacznie coś świtać. Kto uczył się historii z podręczników jej autorstwa?
Spacerując dziś ulicami naszego miasta, nieplanowanie odbyłem podróż w czasie. Zatrzymałem się przy ulicy Targowej przed budynkiem, który dla wielu przechodniów jest pewnie tylko szarym punktem na mapie Radomska, ale dla mnie jest prawdziwym wehikułem pamięci. Sklep spożywczy „Zorza”.
Kilka lat temu opublikowałem na blogu krótki artykuł na temat grobu Czesława Sułguta.
Zwróciliście uwagę na ten znicz obok małego okienka w kamienicy przy ul. Kościuszki?
Krąży po internecie taki obrazek i ostatnio znów mi mignął. Gdy patrzę na ten plakat, który przez lata dumnie zdobił drzwi mojego pokoju, przed oczami stają mi nie tylko twarze piłkarzy ale przede wszystkim ten nieuchwytny, elektryzujący dreszcz, który 25 lat temu spoił całe Radomsko w jedną, wielką piłkarską rodzinę.
W Radomsku i okolicach historię Armii Krajowej często analizujemy przez pryzmat drugowojennych bitew i innych działań z tamtego czasu, ale postać pułkownika Zbigniewa Zielińskiego ps. „Sęk” przypomina, że ta opowieść miała swoją kontynuację długo po 1945 roku.
Są w Radomsku takie miejsca, w których mapa staje się zbędna, bo drogę wyznacza nie wzrok, a zmysły, prowadzące nas prosto pod wysokie ogrodzenie Famegu.
Spójrzcie na to zdjęcie, zrobione przeze mnie na początku stycznia. To ta wyjątkowa chwila, gdy nasze miasto jeszcze nie zdążyło nałożyć codziennej maski pośpiechu.
