95-letnia Stanisława Krawczykowska napisała kolejny tomik wierszy

95-letnia mieszkanka Gomunic, Stanisława Krawczykowska napisała kolejny tomik wierszy. Nosi on tytuł „Zatrzymać czas” i jest zbiorem ponad 70 utworów. Październik 2021 r., fot. Paweł Dudek Stanisława Krawczykowska urodziła się w 16 kwietnia 1926 roku w miejscowości Żaby koło Dobryszyc. […]

Jerzy Słowiński

Jerzy Marian Słowiński urodził się 23 września 1946 roku w Jackowicach, niedaleko Łowicza. Był synem Jana Słowińskiego, długoletniego dyrektora I Liceum Ogólnokształcącego w Radomsku (1950-1968), jeńca oflagu II c –Woldenberg. W latach 1964–1969 studiował na Wojskowej Akademii Technicznej, a w […]

Cztery drugowojenne zdjęcia z Pławna. Czy aby na pewno?

Przeglądając aukcje internetowe natrafiłem na ciekawą ofertę, która przedstawia cztery zdjęcia rzekomo wykonane w Pławnie i okolicach w pierwszych dniach września 1939 roku. Napisałem „rzekomo”, bo tak naprawdę pewności nie mam czy to Pławno. Nie widać tam żadnych charakterystycznych budynków, […]

Uczestniczyłem w seminarium dla nauczycieli (Kulmhof, Getto Łódzkie)

Muzeum Getta Warszawskiego zorganizowało w dniach 9-10 października 2021 roku seminarium wyjazdowe dla nauczycieli i edukatorów. Celem wyjazdu było odwiedzenie Muzeum byłego niemieckiego obozu zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem oraz miasta Łódź w kontekście historii istniejącego tam w czasie […]

Byłem na wystawie poświęconej straży pożarnej

Wreszcie znalazłem czas, żeby odwiedzić wystawę w Muzeum Regionalnym im. S. Sankowskiego w Radomsku pt. „Bogu na chwałę, ludziom na pożytek. Jubileusz straży pożarnej w Radomsku”. W taki sposób opisano ekspozycję na stronie internetowej muzeum. Projekt jest działaniem podjętym z […]

Fotel ze Spółdzielni Pracy Metalowo-Drzewnej im. Rewolucji 1905 roku w Radomsku

Jeden z Czytelników, pan Bartłomiej Kaczorowski przesłał mi zdjęcia fotelu wyprodukowanego w Spółdzielni Pracy Metalowo-Drzewnej im. Rewolucji 1905 roku w Radomsku. Spółdzielnia tam mieściła się przy ul. Fabianiego 45, a historię tego przedsiębiorstwa całkiem ciekawie nakreślił Jacek Kamieniak w tym […]

Moja mała cegiełka. O projekcie dotyczącym radomszczańskich kamienic

Tytuł przewrotny, bo przecież nic nie buduję – w sensie dosłownym 😉 W sierpniu brałem udział w projekcie edukacyjno-kulturalnym skierowanym do młodzieży i dzieci z radomszczańskich szkół. Nie było tam jednak moich uczniów, ale osoby nieco młodsze. W projekcie chodziło […]

Dr. hab. Józef Rokosza

Był wybitnym dendrologiem – ekspertem zajmującym się na niwie naukowej drzewami oraz krzewami. Źródło zdjęcia: ogrodinfo.pl Urodził się w 1928 roku w Żytnie, gdzie mieszkał przez kilkanaście pierwszych lat swojego życia. Od najmłodszych lat wykazywał zainteresowanie drzewami. W czasie drugiej […]

Zbiorowa mogiła w Kajetanowicach

Od Czytelnika, pana Tomasza Wrońskiego otrzymałem materiał dotyczący zbiorowej mogiły znajdującej się w Kajetanowicach (gmina Gidle). Poniżej przytaczam w całości treść tej informacji oraz otrzymane zdjęcia. W trakcie II wojny światowej spacyfikowano 817 miejscowości znajdujących się w obecnych granicach Polski, […]

Rodzice Herszla Grynszpana pochodzili z Radomska

Herszel Grynszpan i dokonane przez niego zabójstwo stało się dla władz Trzeciej Rzeszy powodem wywołania tzw. „nocy kryształowej”, tragicznego wydarzenia, o którym wspomina się w podręcznikach historii. Cóż ten żydowski zamachowiec miał wspólnego z naszym miastem? Okazuje się, że z […]

Kamień pamiątkowy w Piaskach (gmina Gidle)

Pan Tomasz Wroński przesłał mi tekst oraz zdjęcia dotycząca pamiątkowego kamienia w Piaskach. Poniżej zamieszczam te materiały. W dniu 4 września 1939 r. przez wieś przechodziły oddziały niemieckie, z których jeden zatrzymał się na noc w pobliżu miejscowości. W późnych […]

Okolice Radomska. Śladami młyńskich wędrówek rodziny Gdańskich

Autorem opracowania jest Tomasz Kuźnicki W zbiorach Muzeum Regionalnego w Radomsku znajduje się karta pocztowa pt. „Okolice Noworadomska – Młyn w Piaszczycach”. Fotografia ze znaczkiem z 1908 roku przedstawia na pierwszym planie stąpającą po ziemi ciężarną kobietę, pozdrawiającą delikatnym uśmiechem. […]

Dawna przedborska porodówka

Przed laty przedborzanie przychodzili na świat w niepozornym budynku znajdującym się przy jednej z bocznych uliczek. Sierpień 2021 r., fot. Paweł Dudek Przy ulicy Cegielnianej pod numerem 1 znajduje się drewniany budynek z dachem krytym papą i uroczym gankiem położonym […]

Przedbórz. Tablica upamiętniająca nadanie praw miejskich dla Łodzi

Na budynku przedborskiego ratusza znajduje się tablica pamiątkowa upamiętniająca nadanie praw miejskich dla Łodzi. Tablica ta nawiązuje do wydarzenia z 29 lipca 1423 roku. Sierpień 2021 r., fot. Paweł Dudek Tablica ta umiejscowiona jest na bocznej ścianie ratusza, od strony […]

W Przedborzu przyznano prawa miejskie dla Łodzi

W małym dziś Przedborzu nadano przed wiekami prawa miejskie dla wielkiej dziś Łodzi. Budynek przedborskiego ratusza. Sierpień 2021 r., fot. Paweł Dudek Działo się to w dzień Św. Marty, 29 lipca 1423 roku. Król Polski Władysław Jagiełło przebywający akurat w […]

Ratusz w Przedborzu

Przy ulicy Mostowej 29 w Przedborzu znajduje się ratusz, siedziba władz miasta i gminy. Jest tam też urząd stanu cywilnego, biblioteka, sala posiedzeń rady miejskiej. Sierpień 2021 r., fot. Paweł Dudek Późnoklasycystyczny ratusz został wzniesiony w latach 1838-1840. To murowany, […]

Budynek banku spółdzielczego w Przedborzu

Do budynku przedborskiego ratusza przylega skromniejszy budynek, w którym mieści się siedziba miejscowego banku spółdzielczego. Sierpień 2021 r., fot. Paweł Dudek Sierpień 2021 r., fot. Paweł Dudek Budynek ten posiada parter oraz piętro. Na frontowej ścianie, obok drzwi wejściowych znajduje […]

Przydrożna kapliczka między Zagórzem a Karczowem

Miejscowości Zagórze oraz Karczów (gmina Wielgomłyny) łączy droga asfaltowa. Znajduje się przy niej stara murowana kapliczka. Widok w stronę Zagórza. Sierpień 2021 r., fot. Paweł Dudek Kapliczka ma formę betonowego prostokątnego bloku z wnęką zaokrągloną od góry. We wnęce znajduje […]

Towarzystwo Matki Boskiej Gidelskiej w Chicago

Matka Boska Gidelska swoją sławą uzdrowicielki dotarła aż za ocean. Na początku XX wieku istniało w Stanach Zjednoczonych stowarzyszenie jej imienia. Trudno dziś określić czy zostało ono założone z inicjatywy mieszkańców Gidel i okolicy, którzy wyemigrowali do USA. Dziennik Chicagoski, […]

Przedwojenna pocztówka, 1934 rok, Kartuzy (Gidle)

Niesamowicie ciekawe pocztówki można znaleźć w serwisach aukcyjnych. Szkoda, że ich ceny są tak wysokie. Pozostaje mi zachować chociaż zdjęcia takich okazów. Niniejsza pocztówka przedstawia kościół parafialny pw. Matki Boskiej Bolesnej w Gidlach (nie mylić z klasztorem Dominikanów!), a właściwie […]

Synagoga radomszczańskich chasydów w Krakowie (ul. Ciemna 10)

W Krakowie, w dzielnicy Kazimierz przy ul. Ciemnej 10 znajduje się budynek, w którym przed drugą wojną światową znajdowała się synagoga chasydów z Radomska. Lipiec 2021 r., fot. Paweł Dudek Nie cały prezentowany na zdjęciach budynek był synagogą. Mieściła się […]

Cmentarz żydowski w Przedborzu

Żydzi pojawili się w Przedborzu już w średniowieczu. Miasto to położone było przy ważnym szlaku handlowym i zapewne możliwości z tym związane tutaj ich sprowadziły. Wejście na teren cmentarza. Maj 2021 r., fot. Paweł Dudek Cmentarz żydowski znajduje się na […]

Pozostałości po cmentarzu przykościelnym w Niedośpielinie

Wokół kościoła pw. Katarzyny Aleksandryjskiej w Niedośpielinie (gmina Wielgomłyny) znajdują się pozostałości po dawnym cmentarzu. Maj 2021 r., fot. Paweł Dudek Maj 2021 r., fot. Paweł Dudek Na zachód od dzwonnicy znajduje się szereg grobów – cztery płaskie (w tym […]

Tablice pamiątkowe na budynku Kinemy w Radomsku

Na budynku Kinemy w Radomsku znajdują się dwie tablice pamiątkowe i są one związane z działalnością Ochotniczej Straży Pożarnej, do której ten budynek należy. Lipiec 2021 r., fot. Paweł Dudek Tablice te znajdują się obok siebie. Starsza, wykonana z lastriko […]

Cmentarz ewangelicki w Przedborzu

Dotarcie do tego cmentarza przysporzyło mi drobnych problemów. Wiadomo, na współczesnych mapach raczej nie zaznacza się historycznych nekropolii, więc w celu zlokalizowania skorzystałem z przedwojennej mapy Wojskowego Instytutu Geograficznego. Fragment mapy Wojskowego Instytutu Geograficznego, Pas 44, Słup 30, 1937 r. […]

Kinema w Radomsku

Budynek Kinemy ma bogatą historię. Poniższe zdjęcia są wstępem do dłuższego artykułu, który w bliżej nieokreślonym czasie tu powstanie. Na ścianie budynku Kinemy znajdują się dwie tablice pamiątkowe. Opisałem je tutaj. Kwiecień 2021 r., fot. Paweł Dudek Kwiecień 2021 r., […]

Wioślarz przed Miejskim Domem Kultury w Radomsku

Przed Miejskim Domem Kultury w Radomsku znajduje się charakterystyczna rzeźba wioślarza. Miejsce to jest często fotografowane, można powiedzieć, że to jedna z ikon Radomska. Mieszkańcy przyzwyczaili się do obecności wioślarza i nie wyobrażają sobie, że mogłoby go tam zabraknąć. Wioślarz […]

Ciekawostka w przewodniku „Polska. Śladami Żołnierzy Wyklętych”

Nakładem wydawnictwa Aromat Słowa ukazał się w tym roku przewodnik pt. „Polska. Śladami Żołnierzy Wyklętych”. Jego autorką jest Monika Karolczuk. Pomyślałem, że to kolejna książka o żołnierzach podziemia antykomunistycznego, że o „Warszycu” oraz KWP znajdę tam trywialne, znane mi od […]

Tablica poświęcona Andrzejowi Pełce przed kościołem w Niedośpielinie

Przed kościołem parafialnym w Niedośpielinie znajduje się tablica pamiątkowa poświęcona Andrzejowi Pełce – pochodzącemu z tej miejscowości górnikowi, który zginął w pacyfikacji kopalni „Wujek” w Katowicach w 1981 roku. Tablica ta umieszczona jest na prostokątnym podeście i przymocowana do dużego […]

Grób rodziny Suchenich na cmentarzu w Gidlach

Na cmentarzu parafialnym w Gidlach znajduje się grób rodziny Suchenich, znanych przede wszystkim z produkcji pługów, którą zapoczątkował Józef Sucheni. Kwiecień 2021 r., fot. Paweł Dudek Grób ma ciekawą postać. Na płaskiej prostokątnej płycie jest informacja „GRÓB RODZINY SUCHENICH”, a […]

Nagrobek Tekli z Rutkowskich Szusterskiej na cmentarzu w Niedośpielinie

Na cmentarzu w Niedośpielinie znajduje się nagrobek Tekli z Rutkowskich Szusterskiej. Zlokalizować go dość łatwo. Wchodząc na cmentarz głównym wejściem należy iść cały czas alejką prosto. Gró ten znajduje się na skrzyżowaniu alejek, naprzeciw kaplicy Malewskich – największego obiektu na […]

Gdzie była ulica Bartodziejska?

Jak zapewne Czytelnicy wiedzą, mam opracowane zestawienie dotyczące zmian nazw ulic w Radomsku na przestrzeni wieków. Zestawienie nie jest kompletne, od czasu do czasu natrafiam na wzmianki dotyczące zmian nazewnictwa ulic i wtedy uaktualniam artykuł. Zwykle nie ma w tym […]

Stary kamieniołom w Hucisku gm. Gomunice

Autorem artykułu jest Jacek Kamieniak Niewielka miejscowość Hucisko leży na wschód od Gomunic przy drodze do Gorzędowa. Na północ od Huciska znajduje się niewysokie wzgórze, obecnie mocno zarośnięte krzewami i lasem. Prowadzi przez nie polna droga, wychodząca z centrum w […]

Dawny cmentarz ewangelicki w Przybyszowie

W Przybyszowie (gmina Kobiele Wielkie) znajdują się pozostałości cmentarza ewangelickiego. W miejscowości tej mieszkało niegdyś wielu osadników pochodzących z Zachodniej Europy, głównie z kręgu kulturowego dzisiejszych Niemiec i Holandii. Przybyli oni na początku XIX wieku w nasze rejony, aby zajmować […]

Dobryszyce. Obelisk postawiony w 10 rocznicę odzyskania niepodległości

Na placu przed kościołem parafialnym w Dobryszycach znajduje się obelisk postawiony w 10 rocznicę odzyskania niepodległości. Maj 2021 r., fot. Paweł Dudek Obelisk ten wykonany jest z dużych kamieni, ma strzelistą formę czterościennego słupa. Na jego szczycie znajduje się figura […]

Figura Maryi przed kościołem w Niedośpielinie

Przed kościołem w Niedośpielinie znajduje się figura Maryi. Stoi ona na postumencie na planie prostokąta, zbudowany jest on z dużych kamieni. Na frontowej ściance jest napis informujący o dacie powstania tego pomnika – 1969 roku. Rozłożone ręce Maryi wyciągnięte są […]

Grób Andrzeja Pełki w Niedośpielinie

W Niedośpielinie, na miejscowym cmentarzu parafialnym znajduje się grób Andrzeja Pełki, 19-letniego górnika, który zginął w wyniku pacyfikacji kopalni „Wujek” w Katowicach. Grób ten znajduje się przy alejce prowadzącej od kaplicy Malewskich w kierunku północnym (pod górkę), po prawej stronie. […]

Pozostałości po cmentarzu epidemicznym przy ul. Jałowcowej w Radomsku

Ulica Jałowcowa jest ulicą graniczną miasta Radomska od strony południowo-zachodniej. To właśnie w tamtych okolicach znajdował się kiedyś cmentarz epidemiczny. Maj 2021 r., fot. Paweł Dudek Pozostało po tej nekropolii niewiele – zaledwie jeden metalowy krzyż pośród drzew. Od okolicznych […]