Dawna szkoła w Piaskach w gminie Gidle

W miejscowości Piaski, położonej w gminie Gidle funkcjonowała niegdyś szkoła podstawowa. Została ona zlikwidowana w 1995 roku. Od pana Tomasza Wrońskiego, radnego gminy Gidle otrzymałem obszerne materiały związane z tą placówką – archiwalne zdjęcia oraz rys historyczny. Materiały te prezentuję […]

Plan posesji i zabudowań klasztoru dominikanów w Gidlach z 1865 roku

Poniżej prezentuję plan posesji i zabudowań klasztoru dominikanów w Gidlach z 1865 roku. Źródło to pochodzi ze zbiorów Archiwum Głównego Akt Dawnych. Na pierwszej grafice znajduje się rzut ogólny na klasztor oraz jego otoczenie. Różowa część w formie przypominającej krzyż […]

„Trepiorze” z Pławna

Niezbyt urokliwym słowem „Trepiorze” określało się kiedyś mieszkańców miejscowości Pławno. A wzięło się to stąd, że zajmowali się oni naprawą obuwia, czyli trepów. Skala tego zajęcia była tak duża, że utrwaliła się w świadomości okolicznych ludzi, także z Radomska. Ja […]

Anna Sucheni-Grabowska

Była historykiem, wybitną znawczynią dziejów Sejmu I Rzeczypospolitej, autorką cenionych prac naukowych, m.in. „Odbudowa domeny królewskiej w Polsce 1504-1548”, „Monarchia ostatnich dwu Jagiellonów a ruch egzekucyjny. Geneza egzekucji dóbr”. Urodziła się 12 sierpnia 1920 roku w Gidlach. Jej nazwisko jest […]

Obrazek – pamiątka poświęcenia gidelskiej Kalwarii 14.09.2000

Ciekawy obrazek prezentujący stacje drogi krzyżowej znajdujące się w gidelskiej Kalwarii. Jest to pamiątka poświęcenia tego miejsca w dniu 14 września 2000 roku. Na rewersie znajduje się krótki tekst. Obrazek ma wymiary ok. 101 x 151 mm. Styczeń 2022 r., […]

Pieśń ludowa „Coś ty, chłopce”

W czasopiśmie Kółka Polonistycznego im. Wł. St. Reymonta uczniów Gimnazjum Humanistycznego Męskiego Stanisława Niemca w Radomsku pt. „Nasza Szkoła”, nr 1 z 1926 roku znajduje się na stronie 10 ciekawa pieśń ludowa o tytule „Coś ty, chłopce”. Pieśń została zanotowana […]

Ośrodek KARTA obchodzi 40. urodziny

W 2022 roku swoje 40 urodziny będzie obchodził Ośrodek KARTA. Jest to działająca jako fundacja niezależna organizacja pozarządowa (ze statusem organizacji pożytku publicznego), największe w naszym kraju archiwum społeczne, stawiające sobie za cel dokumentowanie najnowszej historii Polski oraz Europy Środkowo-Wschodniej […]

Ryszard Bonisławski – „Na szlaku autora Chłopów”

Krótka, ale treściwa książeczka związana z analizą miejsc, w których żył, z którymi był związany i które odwiedzał Władysław Stanisław Reymont, autor „Chłopów”, a przede wszystkim noblista. W późniejszych latach ukazało się co najmniej kilka podobnych wydawnictw, ale to nadal […]

ERA Travel z pieszym wyzwaniem na ponad 50 km? Czemu nie!

Zaczęło się od tego, że dostałem maila z pracy. Niekiedy otrzymujemy tematyczne oferty udziału w różnego rodzaju konkursach, szkoleniach, zawodach, inicjatywach. Tym razem była to propozycja wzięcia udziału w Wirtualnym Rajdzie Pieszym Szlakiem Partyzanckim organizowanym przez Powiat Radomszczański i portal […]

Kapliczka w Chrostowej przy skrzyżowaniu dróg

Chrostowa to mała miejscowość znajdująca się w gminie Gidle. Ostatnio wędrując przez tę wieś natrafiłem na ciekawą kapliczkę z 1967 roku. Listopad 2021 r., fot. Paweł Dudek To murowana konstrukcja o podstawie prostokątnej. Na dolnym bloku znajduje się tablica z […]

Zwykły przystanek autobusowy w Ojrzeniu, jakich wiele w naszym powiecie

Jadąc przez powiat radomszczański takich przystanków mija się dziesiątki. Kiedyś stanowiły okno na świat, można było się nimi dostać do Radomska, czy też innych miejscowości. W czasach gdy PKS był przedsiębiorstwem państwowym autobusy docierały w wiele miejsc. Związane to też […]

Kapliczka z Matką Boską Gidelską przy wjeździe do Kotfina

Przy wjeździe do Kotfina od strony Włynic, tuż za mostkiem, na skraju niewielkiej polanki znajduje się murowana kapliczka. Ma ona podstawę prostokątną, u szczytu zwieńczona jest owalnie z wychodzącym do góry ornamentowym krzyżem z wizerunkiem Jezusa Chrystusa. W środkowej części, […]

Kapliczka Św. Jana Nepomucena w Kotfinie

W Kotfinie (gmina Gidle), tuż przy skrzyżowaniu dróg w środku wsi znajduje się kapliczka z figurą Św. Jana Nepomucena. Październik 2021 r., fot. Paweł Dudek To murowana kapliczka domkowa, z dwuspadowym dachem (widać, że niedawno odnowiony), bez okien. Frontowa ściana […]

Budynek dawnej szkoły w Kotfinie

W Kotfinie (gmina Gidle) znajdowała się niegdyś szkoła. Powstała w latach powojennych, nie istniała zbyt długo. Zlikwidowano ją ze względu na małą liczbę dzieci. Obecnie uczniowie z Kotfina uczęszczają do szkoły w Gidlach, która znajduje się ok. 10 kilometrów stamtąd. […]

Tablica poświęcona pamięci mieszkańców wsi Kotfin

W miejscowości Kotfin (gmina Gidle), tuż przed budynkiem dawnej szkoły, znajduje się tablica poświęcona pamięci mieszkańców tej wsi, którzy w czasie drugiej wojny światowej byli ofiarami zbrodni niemieckich. Październik 2021 r., fot. Paweł Dudek Tablica jest ułożona pionowo, ma kształt […]

Cztery drugowojenne zdjęcia z Pławna. Czy aby na pewno?

Przeglądając aukcje internetowe natrafiłem na ciekawą ofertę, która przedstawia cztery zdjęcia rzekomo wykonane w Pławnie i okolicach w pierwszych dniach września 1939 roku. Napisałem „rzekomo”, bo tak naprawdę pewności nie mam czy to Pławno. Nie widać tam żadnych charakterystycznych budynków, […]

Kamień pamiątkowy w Piaskach (gmina Gidle)

Pan Tomasz Wroński przesłał mi tekst oraz zdjęcia dotycząca pamiątkowego kamienia w Piaskach. Poniżej zamieszczam te materiały. W dniu 4 września 1939 r. przez wieś przechodziły oddziały niemieckie, z których jeden zatrzymał się na noc w pobliżu miejscowości. W późnych […]

Przedwojenna pocztówka, 1934 rok, Kartuzy (Gidle)

Niesamowicie ciekawe pocztówki można znaleźć w serwisach aukcyjnych. Szkoda, że ich ceny są tak wysokie. Pozostaje mi zachować chociaż zdjęcia takich okazów. Niniejsza pocztówka przedstawia kościół parafialny pw. Matki Boskiej Bolesnej w Gidlach (nie mylić z klasztorem Dominikanów!), a właściwie […]

Grób rodziny Suchenich na cmentarzu w Gidlach

Na cmentarzu parafialnym w Gidlach znajduje się grób rodziny Suchenich, znanych przede wszystkim z produkcji pługów, którą zapoczątkował Józef Sucheni. Kwiecień 2021 r., fot. Paweł Dudek Grób ma ciekawą postać. Na płaskiej prostokątnej płycie jest informacja „GRÓB RODZINY SUCHENICH”, a […]

Grób rodziny Buczyńskich na cmentarzu w Gidlach

Na cmentarzu w Gidlach, tuż przy głównej alejce znajduje się grób rodziny Buczyńskich. Kwiecień 2021 r., fot. Paweł Dudek Grób ma formę prostokątnego cokołu z masywnym krzyżem u szczytu. Cokół ten znajduje się na blokach tworzących schodkową formę. Całość otoczona […]

Tablice pamiątkowe na ośrodku zdrowia w Gidlach

Na budynku ośrodka zdrowia w Gidlach znajdują się trzy tablice pamiątkowe. Poniżej przytaczam ich treść. Kwiecień 2021 r., fot. Paweł Dudek Tablica na samej górze zawiera łacińską sentencję: SERVITUDO PRO HUMANITATIS SANITATE Poniżej, na kolejnej tablicy zapisano informacje o okolicznościach […]

Gidle. Krzyż upamiętniający misje święte naprzeciw strażnicy OSP

W Gidlach, na rogu ulic Cmentarnej i Reymonta znajduje się krzyż z wizerunkiem Chrystusa. Obiekt ten upamiętnia misje święte z 1999 roku. Wikipedia podaje, że misje święte to rodzaj dłużnych, bo około tygodniowych rekolekcji dla katolików. Misje święte odbywają się […]

Dawna szkoła we Włynicach

To zaledwie zaczątek artykułu, ale mam nadzieję, że dotrę do większej ilości informacji, zdjęć oraz dokumentów. Poniżej znajduje się zdjęcie uczniów szkoły we Włynicach z nauczycielem Kazimierzem Jędrzejczykiem. To zapewne lata 70. Dziś szkoły już tam nie ma, chociaż dawny […]

Mój artykuł w kwartalniku „Na Sieradzkich Szlakach”, nr 1/141/2021/XXXVI

W kwartalniku „Na Sieradzkich Szlakach” (nr 1/141/2020/XXXVI) wydawanym przez oddział PTTK w Sieradzu ukazał się mój artykuł pod tytułem „Stanisław Szukalski – Stach z Warty (1893–1987)”. Jeśli ktoś jest chętny, mogę udostępnić artykuł, niestety tylko indywidualnie. Dodam, że to już […]

[stare zdjęcie] Zestrzelony polski samolot koło Gidel

Od Czytelnika, pana Michała Flaszy otrzymałem takie oto zdjęcie, które zostało wykonane pod Gidlami. Na aukcji internetowej, na której się ono znajdowało, było napisane, że zrobiono je w 1939 roku. W prawej części zdjęcia widać zabudowania klasztoru. Rzeczywiście, zarys tego […]

Utwór Jana Baranowicza pt. „Madonna Gidelska”

To całkiem zapomniany utwór pochodzący z wydanego w 1938 roku tomu poezji „Pieśń o jaworowym krzaku”. Autorem jest Jan Baranowicz. I Ścierń paruję przy pylnej zadymce w odwieczerz przychmurzony. Włóczą się za mną pobratymce – osędziałe starością wrony. Za robactwem […]

Synagoga w Pławnie

Czy w Pławnie istniała kiedyś synagoga? Pytanie to postawiłem sobie po przeczytaniu artykułu na temat cmentarza żydowskiego znajdującego się na obrzeżach tej miejscowości. W „Dzienniku Częstochowskim” nr 23 z 1993 roku, na stronie 12 znajduje się tekst pt. „Nieobecni z […]

List Rabina I. M. Rabinowicza z Pławna (1928 r.)

Czytelnik pan Michał Flasza przesłał mi skan oryginalnej pamiątki. Jest to pochodzący z 1928 roku list Rabina I.M. Rabinowicza z Pławna. Niestety ze względu na to, że dokument napisany jest w języku hebrajskim (tak w noszę po kroju pisma), nie […]

Kościół w Gidlach w wierszu słynnej Marii Dąbrowskiej

Maria Dąbrowska, autorka znanej powieści „Noce i dnie” napisała ponad 100 lat temu wiersz o kościele w Gidlach. Utwór ten pochodzi z czasów jej młodości i razem z innymi tego typu stanowi ciekawy przyczynek do genezy pisarstwa Dąbrowskiej, która opowiadania […]

Krzysztof Beres

Niedawno zamieściłem na Radomsk.pl wpis dotyczący krzyża z tablicą pamiątkową niedaleko Kajetanowic, poświęconego niejakiemu Krzysztofowi Beresowi. Informacje zawarte na tablicy pamiątkowej były dość lakoniczne, w dodatku na krzyżu znajduje się mniejsza tabliczka, gdzie są już nieco inne dane. Po opublikowaniu […]

1947 r., zdjęcie sprzed kościoła Św. Marii Magdaleny w Gidlach

Ciekawy skan zdjęcia otrzymałem od pana Michała Flaszy. Przedstawia ono ludzi stojących przed zabytkowym kościołem Św. Marii Magdaleny w Gidlach. Trudno byłoby rozpoznać postaci ze zdjęcia, ale sam budynek kościoła jest charakterystyczny i miejsce to wygląda tak samo również dziś. […]

Cztery przedwojenne obrazki religijne z parafii Gidle

Od pana Michała Flaszy otrzymałem zdjęcia czterech ciekawych przedwojennych obrazków religijnych, związanych z parafią Gidle. Obrazki tego typu znane są powszechnie katolikom. Dzieci otrzymują je podczas wizyt duszpasterskich księdza w domach wiernych, rozdawane są także z różnych okazji, takich jak […]

Dawny rynek w Pławnie

Dziś w tym miejscu znajduje się park, ale niegdyś było to centralne miejsce w dawnym mieście. O tym, że Pławno posiadało kiedyś prawa miejski pisałem tutaj. Dawny rynek otacza niska zabudowa, tak charakterystyczna dla małomiasteczkowego klimatu. To właśnie w rynku […]

Pławno – miasto w latach 1544-1864

Nie mając tej wiedzy trudno dziś się nawet domyślić, że Pławno w gminie Gidle było w przeszłości miastem! Dziś widoczną pamiątką jest właściwie tylko kamień z pamiątkową tablicą, leżący przed budynkiem dawnego ratusza. Czerwiec 2020 r., fot. Paweł Dudek Czerwiec […]