Krokusy posadzone przed Mechanikiem

Przed siedzibą Mechanika, czyli Zespołu Szkół Ponadpodstawowych nr 1 (ul. Brzeźnicka 20) zasadzono cebulki krokusów. Listopad 2020 r., fot. Paweł Dudek Listopad 2020 r., fot. Paweł Dudek Jest to ważna i wartościowa inicjatywa, która została rozpoczęta przez Fundację Holocaust and […]

Pomnik – macewa na terenie dawnego getta żydowskiego w Radomsku

Przy ul. Joselewicza znajduje się pomnik upamiętniający likwidację getta żydowskiego. Listopad 2020 r., fot. Paweł Dudek Listopad 2020 r., fot. Paweł Dudek Został on tam postawiony w roku 2007 z inicjatywy Radomszczańskiego Stowarzyszenia Przyjaciół Izraela. Napis na pomniku brzmi następująco: […]

Kamienica przy pl. 3-go Maja 2

Kamienica ta powstała w 1911 roku, o czym informuje napis na jej froncie. Najbardziej charakterystycznym elementem budynku jest dwupiętrowy wykusz z oknami z trzech stron. To rzadkość w naszym Radomsku. Październik 2020 r., fot. Paweł Dudek Podobno jeszcze w latach […]

Kamienica przy ul. Reymonta 8 i 10

Dziś ten budynek ma dwa numery, znajduje się przy ulicy Reymonta nr 8 i nr 10, przed wojną była to ulica Kaliska 8. W latach 1915-1939 mieściła się tam bożnica (sztybl) bractwa pogrzebowego „Chewra Kadisza” oraz siedziba tejże instytucji. „Chewra […]

Salomon Henoch Rabinowicz

Salomon Henoch Rabinowicz (właśc. Szlomo Chanoch ha-Kohen Rabinowicz) urodził się 15 maja 1882 roku Radomsku, w żydowskiej ortodoksyjnej rodzinie chasydzkiej, jako starszy z dwóch synów. Był ostatnim rabinem dynastii Radomsk. Jego ojciec to Ezechiel Rabinowicz, dziadek – Abraham Isachar Dow Rabinowicz, […]

Aleksander Gutman

Urodził się w 1896 roku w Przedborzu. Od sierpnia 1915 roku był członkiem Legionów Polskich. Zmarł w maju 1925 roku. Był pochodzenia żydowskiego. Informacje te zaczerpnąłem z: M. Gałęzowski, Na wzór Berka Joselewicza. Żołnierze i oficerowie pochodzenia żydowskiego w Legionach […]

Obóz pracy przymusowej w Przedborzu w czasie drugiej wojny światowej

Podczas drugiej wojny światowej na terenie Przedborza zorganizowany był obóz pracy tymczasowej, z jęz. niem. Zwangsarbeitslager für Juden Przedbórz. Obóz ten, przeznaczony dla ludności żydowskiej, istniał dość krótko. Od wiosny do października 1944 roku pracowali tam mężczyźni, a od lipca do […]

Budynek przy ul. Żeromskiego 14

Przy ul. Żeromskiego znajduje się ciekawa kamienica. Według przewodnika po The Kesselman Museum znajdował się tam kiedyś cheder i sztybl. Wrzesień 2020 r., fot. Paweł Dudek Wrzesień 2020 r., fot. Paweł Dudek Cheder znajdował się w drewnianym pomieszczeniu w ogrodzie. […]

Sprzątanie radomszczańskiego cmentarza żydowskiego

W niedzielę 6 września uczestniczyłem w akcji porządkowania cmentarza żydowskiego w Radomsku. To inicjatywa, z którą wyszła Lili Kesselman z The Kesselman Museum – pierwszego otwartego muzeum żydowskiego, znajdującego się w naszym mieście. Porządkowanie cmentarza polegało na pieleniu chwastów, odkrywaniu […]

Kamienica przy ul. Wyszyńskiego 23

Kamienica ta ma bogatą historię, która do tej pory jest tam widoczna. Do 1939 roku mieściła się tam Żydowska Szkoła Powszechna im. Joselewicza – „Folks-szul”, której dyrektorem od 1916 roku był Kreindler. Budynek ten należał wówczas do Bugajskiego. Znalazłem też […]

Synagoga przy ul. Przedborskiej 13

Według przewodnika po The Kesselman Museum w tym niepozornym budynku znajdującym się przy ulicy Przedborskiej 13 mieściła się kiedyś synagoga. Budynek powstał w połowie XIX wieku, zbudował go Dawid Bugajski. Była to synagoga cadyka Tiferes Szlomo oraz jego syna, Hesed […]

Cmentarz żydowski w Radomsku

Radomszczański cmentarz żydowski znajduje się przy ulicy Przedborskiej 196, ma powierzchnie dokładnie 25429 m² i jest umiejscowiony na działce o nieregularnym kształcie. Otoczony jest ze wszystkich stron dość wysokim murem. Cmentarz został założony w 1816 roku, ale znalazłem też informację […]

Salomon Rabinowicz

Urodził się w 1803 roku. Był żydowskim rabinem, założycielem i pierwszym cadykiem chasydzkiej dynastii Radomsk. Warto w tym miejscu też wyjaśnić czym jest wspomniany chasydyzm. Można go określić jako mistyczną odmianą judaizmu, która stoi w opozycji wobec odmiany ortodoksyjnej. Salomon […]

Radomszczańska Wielka Synagoga

Gdyby dziś ta synagoga istniała, stanowiłaby jeden z ciekawszych zabytków naszego miasta. Niestety los był okrutny… Zbudowano ją w roku 1908, chociaż spotkałem się też z informacją o 1902 roku. Mieściła się przy ul. Źródlanej, potem przemianowanej na Joselewicza. Służyła […]

Cmentarz żydowski w Pławnie

Kirkut znajduje się między Pławnem a Zagórzem. Jadąc od strony Pławna należy wypatrywać po lewej stronie drogi leśnej. Po wjechaniu w las na lewo będą widoczne nagrobki. Cmentarz powstał w XIX wieku. W Pławnie mieszkało niegdyś wielu Żydów, w kulminacyjnym […]